Trải nghiệm học tập quốc tế và xu hướng Open Science trong khoa học giáo dục và chuyển đổi số

Sau quá trình nỗ lực không ngừng cùng với kinh nghiệm tích lũy trong lĩnh vực ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục đại học, nhóm chúng tôi đã vinh dự được lựa chọn triển khai dự án ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động bảo đảm chất lượng giáo dục đại học. Đây là dấu mốc quan trọng khẳng định năng lực nghiên cứu, triển khai và đổi mới sáng tạo của tôi và các cộng sự.

Cũng trong khuôn khổ dự án này, tôi vinh dự được lựa chọn tham gia Chương trình DIES National Multiplication Training (NMT) – một chương trình đào tạo quốc tế uy tín, quy tụ các nhóm chuyên gia đến từ 12 quốc gia thuộc Châu Phi, Đông Nam Á và Mỹ La-tinh, gồm: Benin, Cameroon, Kenya, Mozambique, Senegal, South Africa, Zambia, Indonesia, Philippines, Việt Nam, Bolivia và Colombia.

Điểm nhấn nổi bật của chương trình là khóa tập huấn Training of Trainers (ToT) diễn ra vào tháng 7/2025 tại Berlin và Potsdam (CHLB Đức). Tại đây, tôi được tham gia các phiên đào tạo chuyên sâu về thiết kế chương trình đào tạo, nguyên tắc học tập, kỹ năng điều phối hội thảo, quản lý dự án, cố vấn và đánh giá chương trình. Đặc biệt, tôi đã có cơ hội trải nghiệm sự đa dạng về văn hóa, sắc màu và phong cách làm việc khác nhau, từ đó làm phong phú thêm vốn hiểu biết và kinh nghiệm của mình trong lĩnh vực giáo dục. Khóa tập huấn không chỉ giúp tôi nâng cao năng lực thiết kế và tổ chức các hoạt động đào tạo, mà còn mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế, tiếp cận các phương pháp giảng dạy tiên tiến và chuẩn mực toàn cầu.

Trong bối cảnh giáo dục đại học và nghiên cứu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ, một trong những xu hướng nổi bật mà tôi được tiếp cận và đặc biệt ấn tượng chính là Open Science (Khoa học Mở). Đây là mô hình thúc đẩy chia sẻ tri thức, nâng cao tính minh bạch và mở rộng hợp tác quốc tế thông qua tám thành phần then chốt:

1. Open Access – Mở quyền truy cập công trình khoa học.

2. Open Research Data – Chia sẻ dữ liệu nghiên cứu.

3. Open Research Software – Cung cấp phần mềm nghiên cứu mở.

4. Open Methods – Minh bạch phương pháp nghiên cứu.

5. Open Evaluation – Mở quy trình đánh giá khoa học.

6. Open Educational Resources – Tài nguyên giáo dục mở.

7. Citizen Science – Sự tham gia của cộng đồng vào nghiên cứu.

8. Open Infrastructure – Hạ tầng công nghệ và mạng lưới chia sẻ tri thức.
   
   

   

Tôi đặc biệt tâm đắc với triết lý “mở” của Open Science – từ mở quyền truy cập, mở dữ liệu, mở phương pháp đến mở hạ tầng – tất cả đều hướng tới việc hình thành một hệ sinh thái khoa học minh bạch, hợp tác và bền vững. Đồng quan điểm với tầm nhìn này, tôi đã phát triển nền tảng giáo dục mở SimLab (https://simlab.leetoolkit.com/), cung cấp các mô phỏng, ứng dụng và công cụ học tập tương tác phục vụ giáo dục, cho phép giảng viên và người học dễ dàng truy cập, khai thác và tùy biến theo nhu cầu.

Sự kết hợp giữa trải nghiệm học tập quốc tế cùng sự phong phú từ tiếp xúc đa dạng văn hóa và thực tiễn xây dựng nền tảng giáo dục mở đã giúp tôi hình thành một góc nhìn toàn diện hơn về khả năng ứng dụng Open Science trong giảng dạy và nghiên cứu. Tôi tin rằng, khi được triển khai đồng bộ tại Việt Nam, triết lý này sẽ góp phần nâng cao chất lượng khoa học, thúc đẩy hợp tác quốc tế, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức và tạo ra tác động xã hội bền vững.