Tôi may mắn được tham gia Dự án BUILD-IT và nhiều chương trình phát triển năng lực do các chuyên gia từ Arizona State University (ASU) hỗ trợ. Một trong những giá trị lớn nhất mà tôi học được không chỉ là các công cụ quản trị hiện đại, mà còn là tư duy xây dựng chiến lược đại học theo hướng tiếp cận kết quả (outcome-based strategic planning).
Trước đây, khi xây dựng chiến lược, nhiều tổ chức thường bắt đầu bằng các hoạt động hoặc các tuyên bố tham vọng. Tuy nhiên, phương pháp mà ASU hướng dẫn lại đi theo chiều ngược lại. Mọi nội dung đều xuất phát từ tầm nhìn, sứ mạng và những kết quả mong đợi trong tương lai. Nhà trường trước hết phải trả lời câu hỏi: “Đến năm 2045, chúng ta muốn trở thành ai và tạo ra giá trị gì cho người học, cộng đồng và xã hội?”
Từ các kết quả mong đợi đó, chiến lược được triển khai theo mô hình thác đổ (cascade model). Các mục tiêu chiến lược được phân tầng từ cấp trường xuống đơn vị, phòng ban, khoa và cuối cùng là từng cán bộ, giảng viên, nhân viên. Mỗi mục tiêu đều được liên kết chặt chẽ với các kết quả đầu ra cụ thể và được theo dõi thông qua các chỉ số đo lường rõ ràng.
Điều tôi đặc biệt yêu thích ở phương pháp này là việc tập trung vào kết quả thực sự mong muốn thay vì chỉ tập trung vào các hoạt động. Thay vì tuyên bố những khẩu hiệu lớn, tổ chức phải xác định rõ: nếu muốn hình thành “Sinh viên 2.0”, “Cộng đồng 2.0” hay “Doanh nghiệp 2.0”, thì cần tạo ra những thay đổi nào và đâu là các hành động cốt lõi có khả năng tạo ra những thay đổi đó.
Chiến lược vì vậy không còn là một tài liệu được lưu trong tủ hồ sơ, mà trở thành công cụ dẫn dắt toàn bộ hoạt động của tổ chức. Mỗi cá nhân đều hiểu vai trò của mình trong việc hiện thực hóa tầm nhìn chung. Khi các mục tiêu được liên kết từ trên xuống dưới, mọi nguồn lực đều hướng về cùng một đích đến.
Tại Trường Đại học Lạc Hồng, chúng tôi đã vận dụng cách tiếp cận này để xây dựng Chiến lược LHU 2.0. Từ tầm nhìn trở thành trường đại học ứng dụng hàng đầu Việt Nam và trong khu vực vào năm 2045, các mục tiêu chiến lược được cụ thể hóa thành ba trụ cột: Sinh viên 2.0, Cộng đồng 2.0 và Doanh nghiệp 2.0. Mỗi trụ cột tiếp tục được phân rã thành các mục tiêu trọng tâm và các hành động chiến lược cụ thể nhằm bảo đảm tính khả thi và khả năng đo lường.
Nhìn lại quá trình này, tôi nhận thấy giá trị lớn nhất của phương pháp xây dựng chiến lược kiểu Mỹ không nằm ở các biểu mẫu hay sơ đồ, mà nằm ở tư duy: bắt đầu từ tương lai mong muốn, xác định rõ kết quả cần đạt được, sau đó lựa chọn những hành động quan trọng nhất để tạo ra kết quả đó. Khi chiến lược được xây dựng theo cách này, nó không chỉ truyền cảm hứng mà còn tạo ra khả năng thực thi thực sự trong toàn tổ chức.
“Chiến lược không phải là danh sách những việc chúng ta sẽ làm, mà là lựa chọn những việc quan trọng nhất để tạo ra tương lai mà chúng ta mong muốn.”
